جشنواره گادهیمای(Gadhimai festival)
جشنواره گادهیمای یک مراسم آیینی قربانی حیوانات است که هر 5 سال یک بار در جوار معبد گادهیمای در مرز نپال و هند انجام میشود و امسال هم علیرغم مبارزات طرفداران حقوق حیوانات تکرار شد. در این مراسم با هدف جلب رضایت گادهیمای (الهه قدرت) تعداد زیادی گاومیش و بز و نیز خوک٬ مرغ٬ موش و کبوتر قربانی میشوند. آنها معتقدند قربانیها باعث میشود آن الهه از شیطنت دست بردارد و فراوانی و نعمت نصیبشان شود. خانمی به گادهیمای قول داد و در واقع نذر کرد که اگر پسرش شغلی بیابد٬ برای او بزی قربانی کند. از قضا سال گذشته پسر موفق بدان شد. امسال یکی از هزاران نفری که در مراسم گادهیمای شرکت کردند (28 و 29 نوامبر 2014) همین مادر بود. در جشنواره گادهیمای که هر پنج سال یک بار در کشور نپال و در مرز آن با هند برگزار میشود٬ حدود 5 میلیون نفر شرکت میکنند. این جمعیت از اهالی نپال و نیز استانهای هند (اوترپرادش و بیهار) حضور بهم میرسانند. بالغ بر 80 درصد جمعیت نپال هندو هستند. نپال احتمالاَ زادگاه شاهزاده »سیدارتا گوتاما٬ بودا« بوده است.
جشنواره گادهیمای یک مراسم آیینی قربانی حیوانات است که هر 5 سال یک بار در جوار معبد گادهیمای در مرز نپال و هند انجام میشود و امسال هم علیرغم مبارزات طرفداران حقوق حیوانات تکرار شد. در این مراسم با هدف جلب رضایت گادهیمای (الهه قدرت) تعداد زیادی گاومیش و بز و نیز خوک، مرغ، موش و کبوتر قربانی میشوند. آنها معتقدند قربانیها باعث میشود آن الهه از شیطنت دست بردارد و فراوانی و نعمت نصیبشان شود.
خانمی به گادهیمای قول داد و در واقع نذر کرد که اگر پسرش شغلی بیابد، برای او بزی قربانی کند. از قضا سال گذشته پسر موفق بدان شد. امسال یکی از هزاران نفری که در مراسم گادهیمای شرکت کردند (28 و 29 نوامبر 2014) همین مادر بود. در جشنواره گادهیمای که هر پنج سال یک بار در کشور نپال و در مرز آن با هند برگزار میشود، حدود 5 میلیون نفر شرکت میکنند. این جمعیت از اهالی نپال و نیز استانهای هند (اوترپرادش و بیهار) حضور بهم میرسانند. بالغ بر 80 درصد جمعیت نپال هندو هستند. نپال احتمالاَ زادگاه شاهزاده «سیدارتا گوتاما، بودا» بوده است.
پنج سال پیش (2009)، یک ماه قبل از شروع مراسم گفته شد در نپال برای اجرای مناسب این مراسم کمبود بز وجود دارد. دولت در یک اعلان رسمی رادیویی از مزرعهداران خواست حیوانات مورد نیاز را تأمین کنند. اساس این جشنواره قربانی حیوانات است که دو روز طول میکشد. مسئولین معبد عملیات قربانی را هدایت میکنند. در بامداد اولین روز مراسم، در درون معبد دو موش، دو کبوتر، یک خوک، یک بره و یک خروس کشته میشوند در حالی که تماشاگران سرود «زنده باد گادهیمای» سر میدهند و زن و مرد و پیر و جوان از سر و کول هم بالا میروند تا صحنهها را بهتر ببینند. تعدادی پلیس امنیت مراسم را بعهده دارند. سپس کشتار اصلی یعنی همه حیوانات بخصوص بوفالوهای جوان و بزها انجام میشود. کشتار حیوانات الگوی ثابتی دارد. در روز اول گاومیشهای نر جوان و روز بعد بزها قربانی میشوند. در سال 2009، روز اول20 هزار گاومیش و در مجموع 500 هزار حیوان قربانی شد. امسال تعداد قربانیان نسبت به 5 سال پیش کاهش یافته است. تعداد گاومیشهای قربانی نصف و بزهای قربانی از 200 هزار به 150 هزار تقلیل یافته است.
عملیات کشتار توسط حدود 200 مرد در محوطهای مسدود در نزدیکی معبد انجام میشود. قصابان معبد از ابزارهای قمهمانندی بنام محلی «کوکوری» استفاده میکنند. کمیته مدیریت و توسعه جشنواره به همه آنها گواهی کار داده است. حیوانات قبل از مرگ، راه زیادی را روی دست و پای خود پیموده و دو سه روزی را گرسنه و احیاناَ تشنه سپری کردهاند و وقتی قربانی میشوند، در واقع نیمه مردهاند. آنها در روز قربانی در بهاربندی بزرگ نگهداری میشوند تا دسترسی ببه آنها آسان باشد. قربانیان دیگر در اطراف معبد ذبح میشوند و افراد دیگری که مایل به آن باشند در شعاع سه کیلومتری معبد به کشتار حیوانات میپردازند. در مراسم سال 2009، سه کودک زایر هندی که برای دیدن مراسم آمده بودند از شدت سرما تلف شدند و شش مرد هندی در اثر نوشیدن شراب قاچاق جان خود را از دست دادند. بعد از فستیوال گوشت، استخوان و پوست حیوانات ذبحشده به شرکتهایی در هند و نپال فروخته میشود.
مردهایی که به کشتار حیوانات میپردازند، مهارت چندانی در کشتار انسانی و اخلاقمند حیوانات ندارند. برخی معتقدند حیوانات مزبور بشیوه غیرضرور رنج میبرند و به آهستگی و همرا با درد میمیرند. سر برخی بصورت مناسب قطع نمیشود و بیش از 40 دقیقه طول میکشد تا بطور کامل جان بدهند. تعداد گوسالههایی که باین شیوه جان میدهند بالغ بر 6 تا 8 هزار رأس است .
جشنواره گادهیمای مخالفان و معترضانی بخصوص در میان فعالان حقوق حیوانات و هندوهای نپالی دارد. در سال 2009 فعالان حقوق حیوانات کوششهایی برای متوقف ساختن این مراسم انجام دادند. از جمله «بریژیت باردو» (هنرپیشه فرانسوی) و مانِکا گاندی (عضو خاندان نهرو-گاندی، نویسنده، فعال حقوق حیوانات و محیط زیست و وزیر) به دولت نپال نامه نوشتند و از آنها خواستند مراسم را متوقف سازند. در پاسخ، رئیس دیوان عالی نپال گفت: «دولت در رسومی که قرنهاست در میان مردم رایج است دخالت نمیکند. نمیتوان علیه آن چیزی گفت. اینها با فرهنگ مردم سر و کار دارد و اگر به مردم گفته شود چنین نکنند به کشتن خودمان میپردازند.
» از طرفی « رام بهادر بومجان » (Ram Bahadur Bomjon) که عدهای از پیروانش او را حلول جسمی بودا میدانند در جهت متوقف ساختن این مراسم کوششهایی بعمل آورد و از مردم خواست بجای آن فضیلت عدم خشونت را جایگزین نموده و به دعا بپردازند. پیام او باعث شد دولت نیروهای اضافی به محل بفرستد تا از بروز هر گونه حادثهای ممانت کنند. وزارت داخله هند، دو ایالت بیهار و اوتارپرادش را تحت کنترل قرار میدهد تا مطمئن شود هیچ حیوانی برای کشتار به این جشنواره در نپال فرستاده نمیشود. سالانهه حدود 90 هزار گوساله بصورت غیرقانونی به این مراسم برده میشود.
باورها:
این آیین پس از «عید قربان» در مراسم حج مسلمانان، وسیعترین مراسم آیینی ذبح حیوانات در جهان محسوب میشود، گرچه از نظر شمار قربانیان، مقام سوم بعد از «روز شکرگذاری» و عید قربان را دارد. روز شکرگذاری، روز تعطیل ملی در ایالات متحده و کانادا و روز شکرگذاری برای برداشت محصول است که در ایالت متحده در چهارمین سهشنبه نوامبر و در کانادا دومین دوشنبه اکتبر انجام میشود و مراسم مشابهی در جاهای دیگر دنیا نیز وجود دارد. ریشه این رسم در باور مذهبی و فرهنگی بویژه اصلاحگران پروتستان انگلیس و آمریکای شمالی بوده است ولی امروزه چه بسا در فضای کاملاَ سکولار انجام شود. در این مراسم به ذبح بوقلمون میپردازند. مراسم عید قربان مسلمانان در روز پایانی مراسم حج انجام میشود و بمنظور قبول اعمال حج حاجیان و با هزینه خود آنها، گوسفندی ذبح میشود:
افرادی که قربانی را نذر کردهاند، پول خرید حیوانات را میدهند ولی بعد از ذبح، لاشهها در اختیار متولیان معبد قرار میگیرد. آنها گوشت و پوست و استخوان حیوانات را به شرکتها میفروشند و یقیناَ سود خوبی میبرند. اجتناب از خشونت علیه حیوانات در دو آیین هندوئیسم و بودائیسم، فریضه است. قسمت عمده افراد شرکتکننده در مراسم گادهیمای از راه دور به نپال آمده و در مراسم شرکت میکنند. گفته میشود 60 درصد آنها از هند میآیند زیرا این اعمال در آن کشور ممنوع است. با توجه به حجم انبوه یادداشتها در پاصفحه مطالب منتشره در اینترنت میتوان دانست که علت اصلی این رسم، خرافات مردم است. بسیاری قصابها و تماشاگران صحنههای قصابی حیوانات میخندند. یکی از قصابها میگوید: «هر چه تعداد بیشتری از حیوانات را میکشم، رضایت بیشتری پیدا میکنم زیرا بدین وسیله کمک کردهام تا یک سنت قدیمی در منطقه حفظ شود:
در مهابهاراتا آمده است: »سر تعظیم در برابر همه موجوداتی فرود میآوریم که با حرمت بسیار در اندیشه و دانش، خداوند در آنها حلول کرده و خدا خود را بصورت موجودات زنده در آورده است« و یا »خریداران گوشت حیوانات با ثروت خود خشونت (هیمسا) میکنند. آنها که گوشت میخورند نیز خشونت میکنند. کشنده حیوان نیز هیمسا میکند زیرا حیوانی را میکشد. بنابرین سه نوع کشتن وجود دارد: آنکه گوشت را میآورد یا میفرستد، آنکه گوشت را به قطعاتی تقسیم میکند و آنکه آن را میخرد یا میفروشد و یا میپزد و یا میخورد، همه گوشتخوارند« جای دیگر میخوانیم: «با نکشتن موجودات زنده، فرد برای رستگاری آماده میشود». و یا «آنکه اجازه کشتار یک حیوان را میدهد، آنکه او را میکشد، آنکه او را تقسیم میکند، آنکه آن را میخرد یا میفروشد و آنکه آن را میپزد و آنکه آن را میخورد، همه کشنده هستند. گناهی بزرگتر از آن نیست که کسی بخواهد گوشت خود را از طریق خوردن گوشت موجودات دیگر زیاد کند:
در افسانهها و اسطورههای هندو بکرات متذکر میشود که حیوانات در این آیین جایگاه مهمی دارند. عقلا و مردان مقدس، باورمند به وجود روح در همه موجودات زنده هستند. متون ودایی حتی حیوانات را به گونهای تجسم خدایان (برهمن، ویشنو یا شیوا) میدانند. ویشنو ابتدا بصورت خرسی درآمد و سپس لاکپشت و آنگاه ماهی. حیوانات گردونههای خدایان هستند. خدایان از آنها استفاده میکنند تا وظایفشان را انجام دهند. هر خدا یا الههای گردونهای دارد و هر یک سمبل انرژیها، کیفیات و صفات حیوانی میباشند که بکمک خدایان صعود میکنند. همچنین حیوانات، معابد خدایان را بصورت دکور و معماری تزیین میکنند و درون آنها را به زیب خود میآرایند.
بر اساس آموزههای ودا، حیوانات قادرند به تعالی روحی برسند. روحانیت تنها متعلق به انسانها نیست. بدن منزلگاه موقتی برای روح جاودانه است. روح در زمان مرگ از بدن خارج میشود تا در نهایت شکل انسانی بخود بگیرد و بدنبال حقیقت و رستگاری (موکشا) است تا چرخه تولد و بازتولد را بگسلد. بنابرین بین انسان و حیوان تفاوت چندانی وجود ندارد زیرا همه انسانها زمانی حیوان بودهاند و همه حیوانات زمانی انسان خواهند شد:
تمام موجودات از نظر روحی یکسان و همه، تظاهری از ظهور خداوند و موجودات محدودی بنام «جیوا» هستند که دارای روح است. انواع جیوا در طبیعت وجود دارد، گیاهان و انسان و حتی میکروبها جیوا محسوب میشوند. با این همه جیوا از نظر آگاهی و ظرفیت محدود است. در مکتب هندوئیسم، حیوانات موجودات پستتری نیستند و مظهر خداوند شناخته میشوند ولی از نظر تکاملی نسبت به انسان در سطحی پایینتری قرار دارند. نکته دیگر اینکه حیوانات قادر به ایجاد ارتباط با خداوند هستند و خداوند نیز با آنها ارتباط برقرار میکند در حالی که انسان باید برای این منظور توانایی روانی خود را توسعه دهد"
باری اگرچه از پنج سال پیش تا کنون اندکی از تأکید و ابرام مردم بر اجرای چنین مراسمی کاسته شده است ولی باورهای مردم بخصوص در اثر فعالیت گروههای طرفدار محیط زیست و حقوق حیوانات بتدریج تغییر میکند بطوری که امروزه نزدیک 40 درصد زنان روستایی قربانی خاصی ندارند. یکی از این زنان میگوید: »همه مخلوقات در چشم خداوند یکسان هستند. بهتر است بجای حیوانات، از کدو، نارگیل و انواع شیرینی به الهه قدرت تقدیم کنیم!«
برچسب: جشنواره گادهیمای,جشنواره گادهیمای نپال,
نویسنده: نیما کمالی